LNG คือ อะไร ใครรู้จักมั้ง

LNG ฮีโร่ตัวใหม่...เสริมแกร่งพลังงานไทย

การขยายตัวของเศรษฐกิจในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทำให้ความต้องการพลังงานของประเทศเพิ่มสูงขึ้น ก๊าซธรรมชาติ (Natural Gas) กลายเป็นพลังงานทางเลือกหนึ่งที่เป็นที่ต้องการมากขึ้น เพื่อใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม ใช้ในการผลิตก๊าซหุงต้ม รวมถึงการใช้ในยานยนต์ (Natural Gas for Vehicles : NGV) ขณะที่การใช้แก๊ส NGV มีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก๊าซธรรมชาติที่ผลิตได้ในประเทศกลับลดลงอย่างรวดเร็วทั้งจากสาเหตุที่ปริมาณสำรองที่ลดลง และจากสัญญาสัมปทานที่จะเริ่มทยอยกันหมดอายุ ซึ่งหากเราไม่มีการดำเนินการหรือการเตรียมพร้อมใดๆ แล้ว วันหนึ่งแก๊ส NGVของประเทศจะหมดไป การพึ่งพาแหล่งก๊าซฯ จากประเทศเพื่อนบ้านในอนาคตจะลำบากขึ้นเรื่อยๆ ก๊าซธรรมชาติจากสหภาพพม่าถูกผันไปใช้เองในประเทศพม่ามากขึ้น เนื่องจากการเติบโตของเศรษฐกิจของประเทศสหภาพพม่าเอง รวมถึงประเทศสหภาพพม่าได้ดำเนินการเชื่อมต่อท่อส่งก๊าซฯ เพื่อจำหน่ายไปยังประเทศจีนด้วย ปริมาณก๊าซฯ จากประเทศพม่าที่ส่งขายให้ประเทศไทยจึงลดลง

บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) (ปตท.) ในฐานะองค์กรของรัฐ ซึ่งมีหน้าที่ในการจัดหาพลังงานให้ประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านพลังงานในระยะยาว จึงมีความจำเป็นต้องแสวงหาแหล่งก๊าซธรรมชาติใหม่ๆ แต่ข้อจำกัดของก๊าซธรรมชาติซึ่งมีสถานะเป็นก๊าซต้องขนส่งทางท่อ เมื่อต้องการนำเข้าแก๊ส NGV จากต่างประเทศด้วยระยะทางไกล จึงต้องนำเข้าเทคโนโลยีการขนส่งก๊าซธรรมชาติในรูปแบบเป็นของเหลว หรือที่เรียกว่า LNG (Liquefied Natural Gas)

LNG หรือก๊าซธรรมชาติเหลว คือ ก๊าซธรรมชาติที่ผ่านกระบวนการลดอุณหภูมิให้เหลือประมาณ -160º C เพื่อแปลงสภาพให้เป็นของเหลว ให้มีปริมาตรลดลง 600 เท่า จะช่วยเอื้อประโยชน์ในด้านการขนส่งให้สามารถขนส่งทางเรือและรถยนต์ได้ ซึ่งเป็นวิธีที่สะดวกสำหรับการขนส่งก๊าซธรรมชาติในระยะทางไกลไปยังประเทศที่ไม่มีแหล่งก๊าซเป็นของตนเอง แต่เมื่อมาถึงปลายทางก็ต้องมีกระบวนการทำให้ LPG กลับคืนเป็นก๊าซก่อนนำมาใช้ต่อ ทำให้มีต้นทุนทั้งสองด้าน จึงมีราคาสูงกว่าก๊าซฯ ทางท่อแต่ยังถูกกว่าน้ำมัน ดังนั้น LPG จึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมในขณะที่ประเทศต้องการแหล่งพลังงานสำรองในยามฉุกเฉินและยังต้องพึ่งพาแก๊ส NGV เป็นเชื้อเพลิงหลัก

ผลการสำรวจความพึงพอใจของกลุ่มแท็กซี่ที่เข้าเติมแก๊ส NGV ในช่วงเวลาเร่งด่วน

ผลจากการวิจัยพฤติกรรมและทัศนคติของผู้ใช้รถแท็กซี่ต่อการบริหารจัดการแก๊ส NGV ในช่วงเวลาเร่งด่วน (12.00 – 16.00 น.) โดย ผศ.วศิน ปลื้มเจริญ และคณากมหาวิทยาลัยมหิดล โดยวิธีการสังเกตการณ์ ณ สถานีบริการ NGV ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล และใช้แบบสอบถามจำนวน 5,520 ชุด เพื่อเปรียบเทียบระหว่าง 2 ช่วงเวลา คือ

—     ช่วงที่ 1 : 25 มกราคม – 18 กุมภาพันธ์ 56 (ก่อนการบริหารจัดการฯ) : จำนวน 2,760 ชุด

—     ช่วงที่ 2 : 15 พฤษภาคม – 5 มิถุนายน 56 (ภายหลังการบริหารจัดการฯ) : จำนวน 2,760 ชุด

เมื่อเปรียบเทียบระหว่างช่วงเวลาก่อนและหลังการบริหารจัดการ NGV ในช่วงเวลาเร่งด่วน พบว่ากลุ่มแท็กซี่ที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมาใช้สถานีทั่วไปแทนสถานีประจำกันมากขึ้น เนื่องจากมีความมั่นใจเพิ่มขึ้นว่าไปสถานีใด ก็มีแก๊ส NGVให้บริการ โดยส่งผลให้กลุ่มรถแท็กซี่มีความพึงพอใจต่อความเพียงพอของปริมาณแก๊ส NGV เพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้จากการสังเกตการณ์ พบว่าภายหลังจากการบริหารจัดการคิวรถรอเติมก๊าซในช่วงเวลาเร่งด่วน ทำให้ระยะเวลาที่รถแท็กซี่รอคิว และระยะเวลาเติมก๊าซต่อคันลดลงอีกด้วย ซึ่งผลการศึกษาดังกล่าวเปรียบเสมือนคำยืนยันถึงความสำเร็จของสายงานก๊าซธรรมชาติสำหรับยายนต์ ปตท. ในการเรียกความเชื่อมั่นของผู้บริโภคกลับคืนมา

NGV พลังงานทางเลือก เพื่อความมั่นคงทางพลังงานของเรา

แหล่งก๊าซธรรมชาติ ที่นำมาใช้ในประเทศไทย

แหล่งแก๊ส NGV ในประเทศไทยร้อยละ 21 เป็นก๊าซที่ต้องนำเข้าจากพม่า และนำเข้าในรูปก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากตะวันออกกลางบ้าง อเมริกาใต้รวมถึงออกเตรเลียบ้าง แหล่งก๊าซส่วนใหญ่กว่า 77% เป็นก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทย มีเพียง 2% เท่านั้นที่เป็นแหล่งก๊าซบนบก มีอยู่ที่ อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น และ อ.ภูฮ่อม จ.อุดรธานี ซึ่งแหล่งก๊าซฯ บนบกทั้ง 2 แหลางนี้ ถูกนำไปใช้ภายในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพื่อการผลิตไฟฟ้า และส่วนหนึ่งนำไปใช้ในภาคขนส่ง (NGV)

การขนส่งทางท่อเป็นรูปแบบการขนส่งก๊าซที่มีประสิทธิภาพที่สุด แต่แหล่งก๊าซของประเทศไทยมีไม่ครอบคลุมทั่วประเทศ ทำให้การใช้ แก๊ส NGV ในพื้นที่ห่างไกลแนวท่อต้องขนส่งด้วยรถขนส่งก๊าซ ด้วยข้อจำกัดของก๊าซ ที่มีลักษณะเป็นไอจึงขนส่งได้น้อย ในพื้นที่ห่างไกลแนวท่อ ระยะทางไกลจึงอาจพบปัญหาก๊าซขาดบ้าง ซึ่งผู้ใช้ก๊าซ NGV ควรต้องคำนึงถึงข้อจำกัดนี้ด้วย

เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา ผู้ผลิตก๊าซแหล่งสินภูฮ่อมปิดซ่อมบำรุงรักษาประจำปี ทำให้ไม่สามารถจ่ายก๊าซธรรมชาติให้หับสถานีจ่ายก๊าซหลัก อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น เพื่อผลิตแก๊ส  NGV ได้ตามปกติ ส่งผลให้ปริมาณก๊าซ NGV ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีก๊าซให้บริการลดลง จึงต้องแบ่งสรรแก๊ส  NGV จากภาคกลางขนส่งไปเสริมเพื่อบรรเทาความเดือนร้อนแก่ผู้ใช้รถติด NGV ในภาคอีสาน

ถึงแม้ว่า แก๊ส NGV จะมีข้อจำกัดต่างๆ มากมาย เพื่อให้แก๊ส NGV เป็นพลังงานทางเลือก อีกชนิดหนึ่ง เพื่อให้ประเทศไทยมีความมั่นคงทางพลังงานอย่างแท้จริง  ปตท  ก็ไม่หยุดที่จะบริหารจัดการเพื่อให้ผู้ใช้ได้รับความสะดวกมากที่สุด